Πώς Λειτουργεί ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός
Πλήρης οδηγός ρύθμισης οφειλών — Ν.4738/2020 — Ενημερωμένος 2026
Τι Είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών (Ν.4738/2020, Μέρος 2ο) είναι μια ηλεκτρονική πλατφόρμα μέσω της οποίας φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις μπορούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους προς τράπεζες, Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, χωρίς να προσφύγουν σε δικαστήριο.
Η πλατφόρμα λειτουργεί υπό την εποπτεία της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΕΓΔΙΧ) και αποσκοπεί στην εξεύρεση βιώσιμων λύσεων αποπληρωμής, αποφεύγοντας τη χρονοβόρα και δαπανηρή δικαστική διαδικασία.
Ο μηχανισμός αποτελεί την κύρια εναλλακτική του Πτωχευτικού Κώδικα (Ν.4738/2020) για ιδιώτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολία στην αποπληρωμή χρεών αλλά δεν επιθυμούν (ή δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για) πτώχευση.
Ποιοι Μπορούν να Υποβάλουν Αίτηση — Κριτήρια Επιλεξιμότητας
Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν φυσικά πρόσωπα (μισθωτοί, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες) και νομικά πρόσωπα (εταιρείες), εφόσον πληρούν τα εξής κριτήρια:
- Αποδεδειγμένη αδυναμία εξυπηρέτησης οφειλών
- Οφειλές ληξιπρόθεσμες για τουλάχιστον 90 ημέρες ή ρυθμισμένες/αναδιαρθρωμένες
- Μη ύπαρξη τελεσίδικης καταδίκης για φοροδιαφυγή, νομιμοποίηση εσόδων ή απάτη
- Μη ύπαρξη πτωχευτικής απόφασης σε ισχύ
- Φυσικά πρόσωπα: ετήσιο εισόδημα κάτω από €10.000 μπορούν να υπαχθούν σε διαγραφή 100% χρέους (υπό αυστηρές προϋποθέσεις)
- Επιχειρήσεις: πρέπει να αποδεικνύουν βιωσιμότητα μετά τη ρύθμιση
Ποιες Οφειλές Ρυθμίζονται
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός καλύπτει ένα ευρύ φάσμα οφειλών:
- Τραπεζικά δάνεια (στεγαστικά, καταναλωτικά, επιχειρηματικά)
- Πιστωτικές κάρτες
- Φορολογικές οφειλές (ΑΑΔΕ/Εφορία)
- Ασφαλιστικές εισφορές (ΕΦΚΑ)
- Οφειλές σε ΟΤΑ (Δήμους)
- Οφειλές σε funds/servicers (εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων)
Αναλυτικά Βήματα της Διαδικασίας
Η διαδικασία ακολουθεί αυστηρά 8 στάδια που ορίζονται από τον νόμο. Η πλήρης κατανόηση κάθε σταδίου είναι κρίσιμη για την επιτυχή ρύθμιση:
- Βήμα 1: Εγγραφή στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΕΓΔΙΧ (ofeiles.gov.gr) με κωδικούς TaxisNet
- Βήμα 2: Υποβολή αίτησης με πλήρη δικαιολογητικά — αυτόματη άντληση στοιχείων από ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, τράπεζες
- Βήμα 3: Αυτόματος έλεγχος επιλεξιμότητας — η πλατφόρμα ελέγχει αν πληρούνται τα κριτήρια
- Βήμα 4: Αυτοματοποιημένη πρόταση ρύθμισης βάσει αλγορίθμου — υπολογίζεται η ικανότητα αποπληρωμής
- Βήμα 5: Κοινοποίηση πρότασης στους πιστωτές — κάθε πιστωτής ενημερώνεται ηλεκτρονικά
- Βήμα 6: Αποδοχή ή αντιπρόταση πιστωτών εντός 2 μηνών
- Βήμα 7: Σύμβαση αναδιάρθρωσης σε περίπτωση συμφωνίας — δεσμεύει όλα τα μέρη
- Βήμα 8: Δικαστική επικύρωση σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. διαφωνία μειοψηφίας πιστωτών)
Δικαιολογητικά — Τι Πρέπει να Προσκομίσετε
Η πλήρης και ακριβής υποβολή δικαιολογητικών είναι κρίσιμη. Ελλιπής αίτηση απορρίπτεται αυτόματα. Τα βασικά δικαιολογητικά:
- Φορολογικές δηλώσεις (Ε1) τελευταίων 3 ετών
- Εκκαθαριστικά σημειώματα
- Δηλώσεις Ε9 (ακίνητη περιουσία)
- ΕΝΦΙΑ τελευταίων ετών
- Τραπεζικές καταστάσεις λογαριασμών
- Αναλυτική κατάσταση οφειλών κάθε πιστωτή
- Βεβαιώσεις οφειλών ΕΦΚΑ και ΑΑΔΕ
- Κατάσταση κινητής περιουσίας (οχήματα, καταθέσεις)
- Μισθωτήρια συμβόλαια (αν υπάρχουν)
- Ιατρικά πιστοποιητικά (αν υπάρχει πρόβλημα υγείας)
- Δικαστικές αποφάσεις (αν υπάρχουν εκκρεμείς υποθέσεις)
Δωρεάν Αξιολόγηση Υπόθεσης
Μιλήστε με εξειδικευμένο δικηγόρο για την υπόθεσή σας.
Ποσοστά Κουρέματος — Τι Μπορείτε να Πετύχετε
Τα ποσοστά κουρέματος ποικίλλουν σημαντικά ανάλογα με τον τύπο οφειλής και τα οικονομικά δεδομένα του αιτούντα:
Τόκοι και προσαυξήσεις: Κούρεμα έως 100%. Αυτό αποτελεί τη σημαντικότερη ωφέλεια, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι τόκοι υπερβαίνουν το αρχικό κεφάλαιο.
Πρόστιμα ΕΦΚΑ/ΑΑΔΕ: Σημαντική μείωση ή πλήρης διαγραφή, ειδικά σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης αδυναμίας.
Κεφάλαιο δανείων: Κούρεμα ανάλογα με την οικονομική κατάσταση — μπορεί να φτάσει 50-80% σε ακραίες περιπτώσεις ευάλωτων οφειλετών.
Συνολικά, για ευάλωτους οφειλέτες (χαμηλό εισόδημα, αναπηρία, πολυτεκνία), τα ποσοστά κουρέματος μπορούν να φτάσουν 90-95%.
Προστασία Κύριας Κατοικίας
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι η δυνατότητα προστασίας της κύριας κατοικίας. Αν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου:
Η κύρια κατοικία δεν ρευστοποιείται εφόσον η αξία της δεν υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια (€250.000 για μεμονωμένο οφειλέτη). Ο οφειλέτης καταβάλλει μηνιαίες δόσεις αντίστοιχες του ενοικίου για 25 χρόνια.
Ωστόσο, η προστασία δεν είναι αυτόματη — πρέπει να αποδεικνύεται ότι η κατοικία χρησιμοποιείται ως κύρια, και ότι ο οφειλέτης δεν διαθέτει άλλα περιουσιακά στοιχεία ικανά να καλύψουν τις οφειλές.
Χρονοδιάγραμμα — Πόσο Διαρκεί η Διαδικασία
Η συνολική διαδικασία, από την υποβολή αίτησης μέχρι την τελική ρύθμιση, διαρκεί συνήθως 3-6 μήνες:
- Προετοιμασία αίτησης και δικαιολογητικών: 2-4 εβδομάδες
- Αυτόματος έλεγχος επιλεξιμότητας: 1-3 ημέρες
- Αλγοριθμική πρόταση ρύθμισης: 1-2 εβδομάδες
- Προθεσμία πιστωτών για αποδοχή/αντιπρόταση: 2 μήνες
- Διαπραγμάτευση (αν χρειαστεί): 1-3 μήνες
- Δικαστική επικύρωση (αν χρειαστεί): 1-2 μήνες
Ρόλος του Δικηγόρου στον Εξωδικαστικό
Αν και η αίτηση μπορεί θεωρητικά να υποβληθεί χωρίς δικηγόρο, η νομική εκπροσώπηση αυξάνει δραματικά τις πιθανότητες επιτυχίας. Ο ρόλος του δικηγόρου:
- Αξιολόγηση επιλεξιμότητας πριν την υποβολή — αποφυγή απορριπτικών αποφάσεων
- Προετοιμασία πλήρους και ακριβούς φακέλου δικαιολογητικών
- Στρατηγική τοποθέτηση — παρουσίαση της οικονομικής κατάστασης με τον πλέον ευνοϊκό τρόπο
- Διαπραγμάτευση με πιστωτές για βελτίωση της αρχικής πρότασης
- Αντιμετώπιση αντιπροτάσεων πιστωτών
- Προσφυγή στο δικαστήριο σε περίπτωση αδικαιολόγητης απόρριψης
Τα 8 Πιο Συχνά Λάθη στον Εξωδικαστικό
Από τις υποθέσεις που χειριζόμαστε, τα πιο κοινά λάθη που ακυρώνουν ή αποδυναμώνουν τις αιτήσεις:
- 1. Ελλιπή δικαιολογητικά — η αίτηση απορρίπτεται αυτόματα
- 2. Ασυνέπεια μεταξύ δηλωμένων εισοδημάτων και πραγματικών εξόδων
- 3. Μη ένταξη όλων των οφειλών — αφήνουν εκτός τραπεζικά δάνεια ή φορολογικά
- 4. Υποβολή αίτησης χωρίς στρατηγική — αποδέχονται την πρώτη πρόταση αλγορίθμου
- 5. Μη τήρηση προθεσμιών κατά τη διαπραγμάτευση
- 6. Αγνόηση αντιπροτάσεων πιστωτών — χάνουν τη δυνατότητα βελτίωσης
- 7. Υποβολή ψευδών στοιχείων — ποινικές κυρώσεις και ακύρωση ρύθμισης
- 8. Μη τήρηση δόσεων μετά τη ρύθμιση — ακύρωση σύμβασης μετά 3 αθέτησεις
Συχνές Ερωτήσεις
Χρειάζεστε Βοήθεια με τον Εξωδικαστικό;
Αναλαμβάνουμε πλήρως τη διαδικασία — από τη συγκέντρωση δικαιολογητικών μέχρι τη ρύθμιση και τη διαπραγμάτευση.